مدیر پروژه تحقیقاتی بوم شناسی پلنگ ایرانی در شمال شرقی ایران گفت: پروژه زنده گیری و نصب قلاده برگردن پلنگ ایرانی در مرداد ماه امسال طی نامه‌ای از سوی سازمان حفاظت محیط زیست ابطال شد.

محمد صادق فرهادی نیا مدیر پروژه تحقیقاتی بوم شناسی پلنگ ایرانی در شمال شرقی ایران در خصوص ابطال مجوز پروژه زنده گیری و نصب قلاده بر روی پلنگ‌ها، اظهار داشت: بهمن ماه سال گذشته پروژه زنده گیری و نصب قلاده بر روی پلنگ‌های پارک‌ ملی تندوره به علت مرگ ماده پلنگ مجهز به گردنبند ردیاب حدود ۵ الی ۶ ماه متوقف شد.

وی بیان داشت: در حالی که دامپزشکان و کالبد شکافان لاشه ماده پلنگ، تاکید کردند که مرگ این گونه رابطه مستقیمی با گردنبد ردیاب و پروژه زندگیری ما نداشته، اما برخی از کارشناسان سازمان حفاظت محیط زیست گردنبند ردیاب را عامل شکستگی گردن، خفگی و تحریک پلنگ نر و حمله آن به گردن پلنگ ماده عنوان کردند.

مدیر پروژه تحقیقاتی بوم شناسی پلنگ ایرانی در شمال شرقی ایران در ادامه تاکید کرد: این نظرات اساسا امکان پذیر نیست، چرا که با نصب گردنبند ردیاب، ما متوجه شده‌ایم که بخش عمده ای از کشته شدن پلنگ‌های ماده، به علت درگیری این گونه‌ها با همنوعان خود به ویژه حمله پلنگ‌های نر بوده است.

فرهادی نیا تصریح کرد: طبق تجارت حاصل شده از نصب قلاده‌های ردیاب برگردن گونه‌هایی همچون پلنگ در سایر کشورها؛ مشخص شده که نزدیک به ۴۲ درصد از مرگ و میر پلنگ‌های ماده در مناطق حفاظت شده عاملی غیر از عوامل انسانی داشته و به دست سایر پلنگ‌ها رخ داده است.

وی بیان داشت: پروژه زنده گیری و نصب گردنبند ردیاب بر گردن پلنگ‌های  ایرانی نتایج بسیار زیادی داشته و اطلاعات غیر قابل انتظاری از وضعیت زندگی و رفتار آنها به ما ارائه داده که حتی در بسیاری مواقع بر خلاف داشته‌های ما از این گونه بوده است.

مدیر پروژه تحقیقاتی بوم شناسی پلنگ ایرانی تاکید کرد: پروژه ما قربانی عدم آگاهی برخی از کارشناسان ایرانی شده، در حالی که در پروژه‌های ملی و بین المللی بوم شناسی این گونه‌ها بر نصب قلاده‌ ماهواره‌ای تاکید شده است.

فرهادی نیا با بیان اینکه این پروژه موفق به زنده‌گیری و نصب گردنبند ردیاب بر روی ۵ قلاده پلنگ شده است، تصریح کرد: بعد از مرگ پنجمین پلنگ مجهز به ردیاب ماهواره‌ای در بهمن سال گذشته پروژه ما به مدت ۵ الی ۶ ماه متوقف شد اما در تابستان امسال (مرداد) سازمان حفاظت محیط زیست مجددا مجوز زنده‌گیری و نصب گردنبند ردیاب بر روی ششمین قلاده پلنگ را صادر کرد که پس از انجام این اتفاق پروژه ما به اتمام رسید و زنده‌گیری و نصب گردنبند ردیاب بر روی آخرین قلاده پلنگ (هفتمین) که در پروژه تحقیقاتی ما ذکر شده بود بدون محقق شدن از سوی سازمان حفاظت محیط زیست به اتمام رسید.

وی گفت: این سؤال برای من و کارشناسان بوم‌شناسی پیش آمده که اگر به لحاظ کارشناسی زنده گیری و نصب گردنبند ردیاب بر روی پلنگ‌ها مشکل دارد، پس چطور و به چه دلیل سازمان محیط زیست اقدام به نصب قلاده ردیاب بر روی گردن پلنگ جوانی کرده و آن را در پارک ملی گلستان رها کرده است؟
مدیر پروژه تحقیقاتی بوم شناسی پلنگ ایرانی در خصوص مهمترین نتایج این پروژه که از مهرماه سال ۹۳ شروع شده بود، بیان داشت: با اینکه کارشناسان ما میزان طعمه سالیانه پلنگ را ۶۰ مورد اعلام کرده‌اند، اما نتیجه‌ این پروژه نشان داد که میزان طعمه سالیانه این گونه ۳۰ الی ۴۰ مورد است.

فرهادی نیا ادامه داد: با اینکه گمان می‌کردیم در برخی مناطق تعداد پلنگ‌ها کم است، اما این پروژه نشان داد که این گمانه زنی غلط است و در بسیاری مناطق شاهد تعداد ۲ برابری پلنگ‌ها بودیم.

وی گفت: این پروژه نشان داد که امکان زنده گیری پلنگ‌ها و جا به جایی آنها با گردنبند ردیاب به راحتی امکان پذیر است، در حالی که قبلا حین عملیات زنده گیری ۱۰ الی ۱۵ قلاده از پلنگ‌ها تلف می‌شدند.

گفتنی است: پروژه تحقیقاتی، «بوم‌شناسی پلنگ ایرانی در شمال شرقی ایران» که  مهر‌ سال ۹۳ به‌عنوان پایان‌ نامه دکتری محمدصادق فرهادی ‌نیا در رشته جانورشناسی دانشگاه آکسفورد، آغاز شده بود، متوقف شد.

این پروژه که توانسته بود مجوز زنده ‌گیری و نصب قلاده ردیاب روی ۷ پلنگ بالغ را از سازمان حفاظت محیط زیست دریافت کند، پس از نصب قلاده روی پنجمین پلنگ با چالشی سرنوشت‌ساز مواجه شد، پلنگی که یک ماه پس از نصب گردنبند ردیاب، به‌ گفته کارشناسان در درگیری با یک پلنگ نر به‌ دلیل شکستگی مهره‌های گردن تلف شد و موجی از رویکردهای متناقض را درباره عملکرد این پروژه کلید زد. برخی، وجود قلاده بر گردن ماده‌پلنگ را، عاملی خارجی برای تحریک پلنگ نر و سرآغاز این نزاع مرگبار عنوان کردند و برخی دیگر با استناد به اجرای پروژه‌های مشابه در سراسر جهان، درگیری دو پلنگ را، حادثه‌ای طبیعی دانسته و قلاده را تبرئه کردند تا جایی که اسماعیل کهرم، مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط زیست در این ‌باره گفت: گردنبندها طبق استاندارد توسط کشور انگلیس ساخته شده و هیچ موردی از مرگ پلنگ به‌ خاطر داشتن قلاده گزارش نشده است.

 باشگاه خبرنگاران جوان،