جارستان / سفیر اسبق ایران در جمهوری آذربایجان تاکید کرد: اگر همکاری‌های دو کشور راهبردی بود، این همکاری‌ها باید به ابعاد دیگر نیز سرایت می‌کرد در حالی‌که روس‌ها چندان به نقش‌آفرینی ایران در قفقاز و آسیای میانه مایل نیستند.


افشار سلیمانی در گفت‌وگو با خبرنگار سیاست خارجی ایلنا، با اشاره به استقرار بمب‌افکن‌های روسی در پایگاه هوایی نوژهاظهار داشت: نکته نخستی که باید به آن اشاره کنم، این است که نگرش مثبتی به حضور جنگنده‌ها و بمب‌افکن‌های روسیه در ایران ندارم.

همکاری نظامی ایران و روسیه راهبردی نیست

او با بیان اینکه با بیان اینکه روابط میان تهران و مسکو ماهیتی راهبردی ندارد، اظهار داشت: معتقدم روابط ایران و روسیه روابطی است که تاحدودی ماهیت اقتصادی دارد. اگر همکاری‌های دو کشور راهبردی بود، این همکاری‌ها باید به ابعاد دیگر نیز سرایت می‌کرد در حالی‌که روس‌ها چندان به نقش‌آفرینی ایران در قفقاز و آسیای میانه مایل نیستند.

این تحلیلگر مسائل سیاست خارجی با اشاره به اصل ۱۴۶ قانون اساسی تصریح کرد: پس از اعلام حضور و استقرار جنگنده‌های روس در ایران، برخی معتقد بودند این مسئله خلاف اصل ۱۴۶ قانون اساسی است. این اصل می‌گوید استقرار هرگونه پایگاه نظامی خارجی در کشور هرچند به عنوان استفاده‌‌های صلح‌آمیز باشد، ممنوع است و همین موجب شده شبهات بسیاری در عدم رعایت این اصل قانونی وجود داشته باشد.

روسیه از حضور در ایران به عنوان ابراز استفاده می‌کند

سلیمانی با بیان اینکه روسیه نسبت به استفاده از «پایگاه هوایی نوژه» سود می‌برد، خاطرنشان کرد: روسیه از این حضور، به عنوان یک ابزار استفاده می‌کند. آنها هم‌اینک با آمریکا در حال مذاکره هستند و موجب خواهد شد دست‌شان در مذاکرات برتر شود و اگر همین مسئله موجب معامله از سوی آنها با آمریکا شود، آن به ضرر ایران خواهد بود. در واقع ما دست روسیه را در این‌باره باز گذاشته‌ایم و این موضوع خیلی به نفع ایران نیست.

مابه‌ازای حضور روسیه در ایران چیست؟

او ادامه داد: از سویی، در خصوص این همکاری سوالات بسیاری مطرح است. آیا ایران می‌تواند از پایگاه‌های نظامی روسیه استفاده کند؟ اگر به پایگاه نوژه همدان حمله شود، آیا روسیه ایستادگی خواهد کرد و کنار ایران خواهد بود؟ مابه‌ازای این همکاری چه خواهد بود؟ انجام این همکاری در زمانی که تهران و مسکو در ابعاد دیگر همکاری راهبردی ندارند، چه معنایی دارد؟

این کارشناس مسائل بین‌الملل یادآور شد: البته حضور و استقرار این بمب‌افکن‌ها در ایران موجب تسریع در روند بمباران مواضع داعش خواهد شد و می‌تواند پیشرفت‌هایی در صحنه میدانی سوریه ایجاد کند.

سلیمانی در پاسخ به این سوال که تقویت همکاری‌های تهران و مسکو درباره سوریه نمی‌تواند موجب ایجاد یک رابطه راهبردی در عرصه نظامی شود؟ ابراز داشت: خیر؛ این همکاری‌های نظامی را نمی‌توان به سایر موارد تسرّی داد. رابطه راهبردی نظامی در سوریه نیز زمانی ایجاد می‌شود که ایران و روسیه به تنهایی مشکل را حل‌وفصل کنند و آنچه امروز میان طرفین مطرح است، فقط یک همکاری است.

روسیه نشان داده است که پای کار نیست

او افزود: از سویی، در سوریه بازیگران دیگری چون آمریکا هم مطرح هستند و روسیه و آمریکا نیز هم‌اکنون با وجود اختلافاتی در حال رایزنی با یکدیگرند و در این رایزنی، روسیه امتیازها را می‌گیرد، نه ایران. البته نمی‌توان نتیجه رایزنی‌های مسکو و واشنگتن درباره سوریه را پیش‌بینی کرد ولی روسیه نشان داده است که پای کار نیست.

سفیر اسبق ایران در جمهوری آذربایجان با اشاره به ضرورت‌های اتحاد میان دو کشور بیان کرد: اگر ایران و روسیه می‌خواهند متحد باشند، باید آنها با ایران در قفقاز جنوبی و آسیای میانه نیز همکاری داشته باشند. در مورد دریای خرز و رژیم حقوقی آنها همکاری راهبردی داشته باشند. چرا موشک اس-۳۰۰ را سال‌ها ندادند و هم‌اینک نیز تکه تکه می‌دهند.

حضور بمب‌افکن‌های روس به اعراب پیام خاصی را نمی‌دهد

سلیمانی در پاسخ به این سوال که حضور و استقرار بمب‌افکن‌ها چه پیامی را به کشورهایی چون عربستان می‌دهد؟ عنوان کرد: حضور این بمب‌افکن‌ها به اعراب پیام خاصی را نمی‌دهد چراکه آنها می‌دانند روس‌ها علیه آنها اقدامی نمی‌کند. هرچند آنها از اقدامات روسیه در سوریه نگران هستند.